DYPLOMY „KWADRATU”

Międzynarodowe Forum Fotografii „Kwadrat” we Wrocławiu doczekało się pierwszych absolwentów. Specyfika Szkoły zorientowana jest na umiejętność tworzenia autorskich zestawów fotograficznych, równolegle zaś słuchacze przyswajają sobie niezbędną wiedzę z zakresu historii fotografii oraz jej kulturowych kontekstów. Uczą się także pogłębionej interpretacji dzieł fotograficznych uznanych twórców, ale również swoich własnych dokonań. Zakończenie 2 letniego okresu nauki zwieńczyły pokazy dyplomowe, eksponowane w listopadzie i styczniu w Galerii ARP a w kwietniu br. w Galerii Szewska-36. Prace dyplomowe są sprawdzianem, w jakim stopniu ich autorom udało się wyzwolić od dość powszechnie obowiązujących stereotypów związanych z pojmowaniem roli i istoty tzw fotografiki, nakierowanej zazwyczaj na czystą dekoracyjność, i na ile narzędzie, jakim jest fotografia, może być sprawnym komunikatorem własnej, autorskiej refleksji o świecie. Zaprezentowane prace, zrealizowane pod kierunkiem doświadczonych promotorów, cechują dojrzałość merytoryczna i profesjonalne wykonanie.

Pokaz otwiera cykl Beaty Urbańskiej zatytułowany „Kobieta”, w postaci szesnastu nienagannych technicznie barwnych powiększeń poświęconych jednej modelce. Nie są to konwencjonalne portrety a raczej zapis specyficznej aury, którą wytwarzają wspólnie modelka i starannie dobrana scenografia. W efekcie końcowym powstały fotografie subtelne i niedopowiedziane, delikatne i świetliste, wyjęte jakby ze świata baśni lub dobrego snu.

Jerzy Samulski w zestawie  „Stany nadrealności” nawiązał do klasycznej fotografii dokumentalnej, pokazując nostalgiczne obrazy opustoszałych plaż Lazurowego Wybrzeża, oraz nieco dziś absurdalne, szokujące swoją architekturą, betonowe bunkry z okresu II wojny światowej. Prace Samulskiego - paradoksalnie - budują iluzję daleko wykraczającą poza proste naśladownictwo. Wysmakowane w konwencji fotografii czystej obrazy, poprzez dokumentalną dosadność same w sobie zdają się zaprzeczać swojej dosłowności, prezentując w efekcie końcowym nieco surrealną wizję rzeczywistości., niezauważalną zazwyczaj przez niewprawne oko...

Nieco inny charakter ma cykl fotografii Krzysztofa Saja, zatytułowany „Moja Rzeczpospolita”. To również dokument, sytuujący się jednak na pograniczu zaangażowanego reportażu. Saj sprawnie obnaża kiczowatość współczesnej polskiej obyczajowości, przepełnionej bezkrytycznym kopiowaniem amerykańskiej pop kultury z jej kultowymi wyznacznikami. Pokazuje też peryferia drobnego biznesu pasożytującego na świętych symbolach katolicyzmu i naturalnej ludzkiej skłonności do posiadania magicznego talizmanu-pamiątki, chroniącego jego właściciela przed złym urokiem. Ten utrzymany w krzykliwej, agresywnej kolorystyce zestaw jest subiektywną, lecz celną wizją polskiej mentalności w prowincjonalnym, i nie tylko prowincjonalnym, wydaniu.

Klasyczną „fotografią uliczną”, sięgającą korzeniami do Roberta Franka czy Gary Winograda jest czarno-biały zestaw Michała Straczyckiego, zatytułowany  „Biografia chwili”. Każda fotografia jest wyważoną , celną kompozycją, całość urzeka poetyckim klimatem nawiązującym do specyfiki modnego w ostatnich latach dokumentu subiektywnego.

Zupełnie inna jest  propozycja Marty Kochanek, przekazująca obraz intymnych relacji międzyludzkich, poprzez mistrzowskie operowanie cielesnością, światłem i delikatną otoczką erotyzmu. Ten trudny temat Kochanek zrealizowała z dużym wyczuciem, nasycając swoje prace ciepłem, liryzmem, ale także naturalnością i swobodą. Utrzymane w sepiowo-pomarańczowej kolorystyce fotografie nawiązują, w pewnym sensie, do obyczajowej bezkompromisowości Nan Goldin, z drugiej strony są także wysublimowanymi obrazami, które podziwiamy również dla ich plastycznej urody.

Na zupełnie przeciwnym biegunie rozumienia roli i posłannictwa fotografii sytuują się  prace Agnieszki Kłos, która podjęła bolesny temat związany z mastektomią i wynikającym z niej problemem kobiecej autoidentyfikacji. Te naturalistyczne fotografie stanowią studium dotkniętego chorobą ciała a ich motywem przewodnim jest redukcja, ubywanie, strata, której doświadcza w sposób bardzo przecież wymierny doświadczana przez chorobę kobieta. Ważną cechą tej propozycji jest brak ostentacji, i niepotrzebnego w tym przypadku efekciarstwa.

Kinga Siwek w pracy „Jej intymność” również podejmuje problem kobiecego samookreślenia się, jednakże w sposób krańcowo odmienny od poprzedniego. W serii wyrafinowanych plastycznie autoportretów autorka zdaje się uniwersalizować odwieczną tęsknotę do zatrzymania tego, co w nas piękne i dobre. Wydaje się , że prace te podejmują problem pewnej pozytywnej utopii: oto poprzez potraktowanie siebie jako „obiektu estetycznego” następuje próba wpisania swojej osoby do uniwersalnego kanonu piękna i harmonii. To zaś przywodzi na myśl nieziszczalną tęsknotę za nieprzemijającym trwaniem...

Jarosław Junik w czterech inscenizowanych pracach podejmuje zasadnicze kwestie egzystencjalne związane ze śmiercią. Posługując się symboliką kart Tarota, z jednej strony odnosi się do przebogatego zaplecza pojęciowego z nią związanego, z drugiej zaś proponuje jej własne, autorskie rozpoznanie.

Ciekawą pracę w postaci jednej wielkoformatowej fotografii stanowi propozycja Edwarda Puławskiego, zatytułowana  „Rytuał”. Jest ona swoistym studium obrzędowości związanej z zaślubinami a rzecz dotyczy tzw bramy, czyli sytuacji, w której nowożeńcy muszą się wykupić alkoholem, aby być przepuszczonymi w dalszej drodze do kościoła. To jednak tylko kanwa, na której nadbudowane jest znaczenie sięgające głęboko w naturę ludzkiej mentalności. Praca Puławskiego przywodząca na myśl niektóre obrazy Boscha, to groteskowa refleksja nad naszym zachowaniem a jednocześnie zobaczony chłodnym okiem fragment polskiej współczesnej kultury ludowej, która sięgając zwyczaju i tradycji bywa jednak niekiedy skażona mieszczańskimi wzorcami i swoistą siermiężnością.

Piotr Komorowski

Wernisaż podyplomowy absolwentów MFF Kwadrat
Wernisaż podyplomowy absolwentów MFF Kwadrat
Wernisaż podyplomowy absolwentów MFF Kwadrat
Wernisaż podyplomowy absolwentów MFF Kwadrat
Wernisaż podyplomowy absolwentów MFF Kwadrat
Wernisaż podyplomowy absolwentów MFF Kwadrat
Wernisaż podyplomowy absolwentów MFF Kwadrat
Wernisaż podyplomowy absolwentów MFF Kwadrat
Wernisaż podyplomowy absolwentów MFF Kwadrat